برنزه كردن (boronzeh) پوست چیست و از کجا آمد

كسی یادش نرفته كه چطور تا چند سال پیش، یك عده از مردم دنیا، یك عده دیگر را به خاطر اینكه پوست تنشان مثل لواشك سیاه و براق بود مسخره می‌ كردند. همان‌هایی كه حالا مدتی است بی‌خیال شعار "هر چه سفیدتر، بهتر" شده‌اند و می ‌خواهند به هر ضرب و زوری رنگشان را تیره ‌تر كنند!

می ‌گویند ماجرا از وقتی شروع شد كه بعضی از سفیدها، دست از مسخره ‌كردن سیاه‌ها برداشتند و با آنها ازدواج كردند. محصول این اختلاط نژادی، دو رگه‌های شكلاتی رنگ جذابی بود كه به تدریج الگوی زیبایی را از سفید پوستی به رنگین پوستی تغییر دادند.

نتیجه به هم ریختن معیارهای قدیمی زیبایی ‌شناسی این شد كه حالا هر سال نزدیك تابستان، تب برنزه شدن به جان ملت‌های دنیا می‌افتد.

استخرهای روباز كارشان سكه می ‌شود و دستگاه‌های سولاریوم هم با دستگاه‌های چاپ اسكناس رقابت می ‌كنند! این تب چند سالی است كه به ایران هم سرایت كرده و چیزی نمانده مثل جراحی پلاستیك بینی، همه گیر شود.

نتایج یك پژوهش‌ نشان داده است كسانی كه بیش از یك ‌بار در ماه به سولاریوم می ‌روند، حداقل 55 درصد بیشتر از بقیه در معرض خطر ابتلا به ملانوم بدخیم قرار می‌ گیرند. ملانوم بدخیم، بدترین نوع سرطان پوست است.

لیدا. م، نجات غریق یكی از استخرهای روباز تهران و طرفدار پر و پا قرص برنزه كردن پوست است. او از چند سال پیش تا حالا، همه ی راه‌های برنزه شدن را امتحان كرده، دلیلش هم این است كه از بچگی از پوست سفید خوشش نمی ‌آمده است. او می گوید:" همیشه دلم می ‌خواست رنگ پوستم تیره باشد، چون پوست تیره، لباس‌های روشن مثل سفید، فسفری و صورتی را بهتر نشان می ‌دهد".

اولین باری كه او تصمیم گرفت پوستش را برنزه کند، به یك استخر رو باز رفت و از ساعت 10 صبح تا 5 بعد ازظهر زیر آفتاب دراز كشید. او می گوید:
"نمی ‌دانستم كه باید دفعه ی اول یك ربع تا نیم ساعت زیر آفتاب بخوابم. فكر می ‌كردم هر چه بیشتر زیر آفتاب بمانم پوستم خوش ‌رنگ‌تر می‌ شود. تیره‌ شدن پوستم اول خودش را نشان نمی ‌داد تا بالاخره از مقایسه‌ی جای عینكم ـ كه سفید مانده بود ـ با بقیه ی پوست صورتم، فهمیدم كه آفتاب كار خودش را كرده است. وقتی بلند شدم تمام بدنم جلز و ولز می ‌كرد، حتی بند كیفم را نمی ‌توانستم روی شانه‌ام نگه دارم! آن شب تا صبح تنم می‌ سوخت انگار آب جوش روی بدنم ریخته باشند.

پوستم پر از تاول‌های ریز و درشت شده بود! با تجویز دكتر پماد اكسیدوزنگ استفاده كردم همراه با یك آمپول كه برای فرونشاندن التهاب و حساسیت پوستم بود و ادامه ی ماجرا، احساس می‌ كردم پوستم چروك شده است.

دكتر برایم توضیح داد كه آفتاب پوست را خراب می‌ كند، كك و مك و چین و چروك می ‌آورد. ولی خب، من فقط دوست داشتم پوستم تیره شود. بعد از یك هفته تنم از سوزش افتاد و التهابش از بین رفت، اما وقتی صبح‌ها بیدار می ‌شدم تمام رختخوابم پر از پوسته‌های ریخته شده از بدنم بود! بعد از ریختن پوسته‌ها سیاه شدم. آن وقت دوباره رفتم زیر آفتاب خوابیدم. این بار دیگر هیچ‌ مشكلی پیش نیامد و برنزه شدم."

اما این همه زحمت و مشقت فقط 3 ماه توانست او را راضی نگه دارد. "بعد از 3 ماه، رنگ برنزه‌ام پرید و پوستم شروع كرد به سفید شدن.

در این مرحله دچار خارش شدید شده بودم. آن‌ وقت برای دوباره برنزه شدن رفتم سراغ سولاریوم.

سولاریوم مثل یك صندوقچه ی بزرگ است، شبیه تابوت با در شیشه‌ای.

اتاقک سولاریوم از یک تشک خورشیدی ساخته شده است که در آن لامپ های UVA و UVB قرار داده شده اند و از بالا و پایین به بدن اشعه تابانده می شود. حتی مقدار ناچیزی از UVA و  UVB می تواند به پوست آسیب برساند، به این ترتیب که فرآیند پیر شدن را تسریع بخشیده و سبب بروز سرطان نیز می شود.

من برای 20 دقیقه خوابیدن در این دستگاه 5هزار تومان پرداخت كردم. در مجموع 3 بار از سولاریوم استفاده كردم تا دوباره برنزه شدم."

او از نتیجه ی سولاریوم بیشتر از آفتاب سوختگی راضی بود، چون معتقد بود سولاریوم، پوست را كاملا شكلاتی رنگ می‌كند، اما آفتاب بیشتر آدم را سیاه می‌ كند.

دانشمندان دانشگاه تگزاس هشدار داده‌اند كه 53 درصد افرادی كه مدام برای برنزه كردن پوستشان به استخرهای رو باز و ساحل دریا می ‌روند، ممكن است به برنزه كردن بدنشان معتاد شوند.

اعتیاد به برنزه شدن یعنی این كه فرد با وجود داشتن اطلاع از ضررهای اشعه ی ماورای بنفش، نمی ‌تواند از برنزه كردن بدنش دست بكشد.

لیدا هم با وجود تمام دردسرهایی كه در این راه كشیده، با اطمینان می‌ گوید كه باز هم پوستش را برنزه می ‌كند: "می ‌دانم كه پوستم خراب می‌ شود. همین حالا هم نسبت به پارسال پوستم شكسته ‌تر شده و كك و مك آورده، ولی اصلا رنگ سفید را دوست ندارم. عوارض برای سال‌های آینده است. من می ‌خواهم همین امروز از زیبایی خودم لذت ببرم."

او هر روز در محل كارش یعنی همان استخر رو باز، شاهد رفت و آمد كسانی است كه به اندازه ی خودش شیفته ی پوست تیره‌اند، از دخترهای 14-13 ساله تا خانم‌های 40ساله. "البته بیشتر دخترهای 20 تا 25 ساله می ‌آیند دنبال این كار، شاید روزی 10 تا 20 نفر.

بعضی‌ها كه بار اولشان است، زیاد زیر آفتاب می‌ خوابند و حالشان بد می ‌شود. فشارشان می ‌افتد و بیهوش می‌ شوند. ما كاری به كار كسی نداریم، فقط اگر راهنمایی بخواهند می ‌گوییم پوستشان را با روغن بچه یا روغن برنزه یا روغن زیتون و كنجد چرب كنند و دائم به پوستشان آب بپاشند تا نسوزد.

كسانی كه پوستشان خیلی سفید است بهتر است دفعه ی اول بیشتر از 10 دقیقه زیر آفتاب نخوابند، چون می ‌سوزند و تاول می ‌زنند. اگر كسی بخواهد حسابی بسوزد و تحملش را داشته باشد، روی سیمان آب بریزد و بدون انداختن زیرانداز دراز بكشد، این باعث می‌ شود حرارت بیشتری به پوستش برسد و بیشتر بسوزد.

البته ابزار كمكی هم وجود دارد، مثلا من آخرین بار به پوستم حنا زدم و زیر آفتاب خوابیدم. حنا كمك می ‌كند كه رنگ برنزه پوست ثابت شود و بیشتر بماند."

اما این كار هم مثل اینكه خیلی در انحصار دخترها نمانده و به پسر جماعت هم سرایت كرده است. "كار دیگری كه بیشتر بین پسرها رایج است، این است كه پودر قهوه را با روغن برنزه مخلوط می ‌كنند و بدنشان را با آن چرب می ‌كنند.

بعضی‌ها هم از بتادین استفاده می ‌كنند كه خیلی خطرناك است، چون تركیباتش در مقابل آفتاب تغییر می‌ كند و به پوست صدمه می‌زند."

كاش فقط همین‌ها بود. بعضی‌ها برای تزئین پوست، موقع برنزه كردن برچسب‌هایی به شكل حروف الفبای انگلیسی، گل و اشكال دیگر روی پوست می ‌چسبانند و بعد از تغییر رنگ پوست، می ‌كنند تا جایش سفید بماند!

خوشگلی مرگ بار

در آمریكا حدود 25 هزار سالن سولاریوم وجود دارد و سالانه بیش از 28 میلیون مشتری، حدود 28 میلیون دلار پولشان را در این سالن‌ها خرج می ‌كنند. در انگلستان هم كار آن‌ قدر بالا گرفته كه دولت به طور جدی به فكر قانونمند كردن استفاده از دستگاه‌های سولاریوم و تخت‌های آفتابی افتاده است.

در چنین وضعیتی هر روز تحقیقات جدیدی درباره ی اثرات اشعه ماورای بنفش خورشید انجام می ‌شود كه نتایج دلگرم ‌كننده‌ای ندارند.

نتیجه ی یكی از این پژوهش‌ها نشان داده است كسانی كه بیش از یك ‌بار در ماه به سولاریوم می ‌روند، حداقل 55 درصد بیشتر از بقیه در معرض خطر ابتلا به ملانوم بدخیم قرار می‌ گیرند. ملانوم بدخیم، بدترین نوع سرطان پوست است.

گردآوری شده: در ری ایران